CHĂM SÓC SỨC KHỎE

Top 6 cách chữa bỏng đơn giản, hiệu quả mà bạn nên biết

Bỏng là tình trạng tổn thương mà ai trong chúng ta gần như đều bị ít nhất một lần trong đời. Nguyên nhân gây ra bỏng là do tiếp xúc với nhiệt, hơi nước, chất lỏng nóng (lạnh), hóa chất, điện hoặc ánh nắng mặt trời quá mức. Tuy nhiên, không phải tất cả vết bỏng chúng ta đều đến bệnh viện thăm khám mà đôi khi mọi người có thể tự đánh giá cấp độ bỏng, sơ cứu và chữa trị vết bỏng ngay tại nhà.

A. Phân loại các cấp độ bỏng

Các triệu chứng bỏng có thể bao gồm da đỏ, sưng, đau, xuất hiện mụn nước và da bị phòng rộp. Để có một phương pháp chữa bỏng đúng cách, trước hết bạn cần phải xác định bản thân đang bị bỏng ở cấp độ nào và xem xét liệu có nên sử dụng cách chữa bỏng tại nhà hay đi đến bệnh viện cấp cứu ngay lập tức.

Dựa vào mức độ tổn thương của da mà có 3 cấp độ bỏng chính:

1. Cấp độ 1

  • Đây là cấp độ bỏng với mức độ thương tổn nhẹ nhất, vết bỏng chỉ ảnh hưởng ở một phần nhỏ ở lớp da ngoài cùng.
  • Dấu hiệu nhận biết bạn đang bị bỏng cấp độ 1 là vùng da bị bỏng sẽ đỏ lên, đau rát hoặc sưng và da khô, bong tróc khi vết bỏng lành.
  • Thông thường, vết bỏng ở cấp độ này sẽ lành lại nhanh chỉ trong khoảng 7 đến 10 ngày và ít khi để lại sẹo.
  • Nếu bạn bị bỏng ở cấp độ 1, bạn hoàn toàn có thể chữa bỏng bằng những phương pháp đơn giản tại nhà. Tuy nhiên, nếu vết bỏng hơi rộng và nằm ở các vị trí như đầu gối, xương sống, khuỷu tay, cánh tay hay vai… thì vẫn nên đến gặp bác sĩ tránh những rủi ro không đáng có sau này.

2. Cấp độ 2

  • Ở cấp độ 2, vết bỏng sẽ nghiêm trọng hơn cấp độ 1, những vùng da bị tổn thương sẽ không còn chỉ ở lớp da ngoài cùng nữa mà đã bị phồng rộp và trở nên cực kỳ đỏ, phồng rộp, xuất hiện các mụn nước và đau nhức.
  • Theo thời gian, các mô da trở nên dày, mềm, giống như vảy và được gọi là dịch tiết fibrinous có thể phát triển trên vết thương. Với những vết thương ở cấp độ bỏng này vô cùng mỏng manh, do đó, bạn cần phải giữ sạch sẽ và băng bó đúng cách để ngăn ngừa tình trạng nhiễm trùng. Đồng thời, điều này cũng sẽ giúp vết bỏng của bạn mau chóng lành lại hơn.
  • Thời gian lành lại của các vết bỏng ở cấp độ 2 thường mất khoảng 3 tuần mà không để lại sẹo, nhưng sẽ có sự thay đổi sắc tố trên da. Bạn có thể áp dụng chữa bỏng ở cấp độ này tại nhà, nhưng nếu diện tích bị bỏng lớn (có đường kính lớn hơn 2,5cm) bạn cần phải đi thăm khám bác sĩ để có phác đồ điều trị phù hợp.

Riêng những trường hợp đặc biệt nghiêm trọng sẽ được bác sĩ chỉ định ghép da.

3. Cấp độ 3

Cấp độ 3 là tình trạng bỏng rất nặng, nếu diện tích vết bỏng càng rộng thì tỷ lệ tử vong càng cao. Bỏng trên 15% ở người lớn và bỏng 8% ở trẻ em coi là nghiêm trọng. 

Các vết bỏng ở cấp độ này gọi là bỏng sâu, mức độ ảnh hưởng không chỉ bề mặt hay lớp da ngoài mà thương tổn mà lan rộng đến mức người bệnh không còn cảm nhận đau đớn do có nguy cơ ảnh hưởng đến dây thần kinh.

Các dấu hiệu nhận biết vết bỏng ở cấp độ 3 thường là:

  • Da sáp và đổi màu trắng
  • Da màu nâu sẫm
  • Kết cấu nâng và da
  • Không xuất hiện mụn nước

– Khi bị bỏng ở cấp độ 3, bạn cần đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời vì nếu không được điều trị và phục hồi dứt điểm sẽ để lại di chứng hay co rút cơ nghiêm trọng. Đặc biệt, vết bỏng ở cấp độ này sẽ không có thời gian lành cụ thể mà còn phải dựa vào diện tích bỏng nặng hay nhẹ mới kết luận được.

– Ngoài 3 cấp độ bỏng bên trên, còn có một cấp độ bỏng cực kỳ nghiêm trọng khác nữa là cấp độ 4. Đây là cấp độ nguy hiểm nhất, gây ra những tổn thương ăn sâu vào đến tận gân và xương. Người bệnh sẽ có nguy cơ tử vong rất cao nếu rơi vào cấp độ bỏng này. Do đó, tương tự như bỏng cấp độ 3, bạn cũng cần phải đi không nên cố gắng điều trị tại nhà mà cần đến cơ sở y tế hoặc gặp bác sĩ để điều trị đúng cách, tránh mọi biến chứng, di chứng có thể xảy ra đặc biệt nguy cơ gây tử vong.

B. 6 cách làm dịu cơn đau rát và chữa bỏng đơn giản, hiệu quả dễ áp dụng mà bạn nên biết

Tùy từng trường hợp bỏng mà chúng ta có những phương pháp xử lý khác nhau. Tuy nhiên, với những vết bỏng nhẹ cấp độ 1 hoặc cấp độ 2, việc sơ cứu kịp thời và đúng cách sẽ giúp giảm đau, ngăn ngừa nhiễm trùng và thúc đẩy vết thương nhanh lành hơn. Vì vậy, bạn có thể áp dụng 6 mẹo sau đây sẽ giúp bạn chữa bỏng hiệu quả ngay tại nhà. 

1. Rửa với nước 

  • Đối với những vết bỏng nhẹ (cấp độ bỏng 1 hoặc 2), rửa bằng nước là cách sơ cứu và điều trị hiệu quả nhất. Với mẹo nhỏ này, cảm giác đau rát do vết bỏng gây ra sẽ được xoa dịu, đồng thời giảm khả năng vết bỏng “ăn sâu” vào  da.
  • Cách thực hiện: Ngâm vùng da bị bỏng vào thau nước hoặc xối nước trực tiếp lên vết bỏng và giữ nguyên trong vòng 5 – 10 phút đối với mức độ bỏng độ cấp 1 và 10 – 20 phút đối với mức độ bỏng cấp 2. Trong trường hợp vết bỏng ở vị trí khó ngâm, bạn hãy dùng băng gạc thấm nước, sau đó chườm lên chỗ bị tổn thương và thay băng liên tục. 
  • Cuối cùng, bạn có thể dùng nước và xà phòng dịu nhẹ để vệ sinh vùng da bị bỏng để tránh nhiễm trùng vết thương giúp quá trình hồi phục nhanh chóng và không để lại sẹo do vết bỏng.

2. Dùng phương pháp chườm lạnh để chữa bỏng

Với liệu pháp chườm lạnh để trị bỏng, bạn cần túi chườm lạnh chuyên dụng,  miếng gạc hoặc khăn sạch thấm nước lạnh và chườm lên vùng bỏng từ 5-15 phút có thể làm dịu cơn đau rát và sự khó chịu do bỏng gây ra.

Tuy nhiên, bạn phải lưu ý không dùng nước đá chườm hoặc nước quá lạnh hoặc dùng đá viên chườm trực tiếp lên bề mặt vết bỏng vì như vậy sẽ gây kích ứng và hạn chế lưu thông máu khiến vết thương lâu lành hơn. 

3. Làm dịu và chữa bỏng với nha đam

Nha đam là một phương pháp chữa bỏng tự nhiên, an toàn hiệu quả nhờ đặc tính làm dịu của nó. Ngoài ra, hợp chất aloin trong lô hội có đặc tính kháng khuẩn, chống viêm, thúc đẩy tuần hoàn và ức chế sự phát triển của vi khuẩn. Vì vậy, loại cây này thường được dùng để chữa các vết bỏng cấp độ 1 hoặc độ 2.

  • Cách làm: Sau khi rửa sạch vết bỏng bằng nước, bạn cắt lấy một miếng nha đam rồi đắp lên, sau đó xoa nhẹ để dịch nha đam thấm vào và làm dịu vết bỏng. Hoặc bạn có thể tìm gel lô hội ít nhất 99% nguyên chất có sẵn trên thì trường và thoa ít nhất hai lần một ngày để thúc đẩy quá trình chữa lành vết thương.

Xem thêm tại: Các cách sử dụng tinh dầu tràm gió tốt cho sức khỏe mà bạn nên biết

4. Chữa bỏng bằng cách tra thuốc mỡ kháng sinh

Thuốc mỡ kháng sinh như bacitracin hoặc neosporin thường được bôi lên vết bỏng khi các vết bỏng đã hở hoặc vỡ ra. Các loại thuốc này có tác dụng chống bỏng do nhiễm trùng, làm dịu vết bỏng, tăng tốc độ lành vết thương, đồng thời hạn chế để lại sẹo bỏng trên da.

5. Xử lý vết bỏng bằng cách sử dụng các loại tinh dầu thiên nhiên

Ngoài những công dụng hữu ích trong liệu pháp hương thơm, làm đẹp, chăm sóc tóc, giảm đau nhức, đuổi côn trùng,.v.v.. tinh dầu thiên nhiên còn là dược liệu hữu ích trong việc điều trị vết bỏng nhỏ tại nhà. Dưới đây là một số loại tinh dầu an toàn và hiệu quả để làm dịu vết bỏng mà bạn nên biết:

  • Tinh dầu hoa oải hương

Tinh dầu hoa oải hương là một chất chữa lành vết bỏng tuyệt vời do đặc tính giảm đau, chống viêm và kháng khuẩn mạnh mẽ. Đồng thời, loại tinh dầu này còn  giúp đẩy nhanh quá trình phục hồi tế bào và giảm nguy cơ vết thương làm sẹo. Thêm vào đó, mùi hoa oải hương dễ chịu mang lại cũng sẽ giúp bạn thoải mái và giảm bớt cảm giác đau nhói do vết bỏng gây ra.

  • Tinh dầu tràm trà

Tràm trà nổi tiếng là một loại tinh dầu kháng khuẩn, chống nhiễm trùng vô cùng hiệu quả, nên chúng thường được dùng để điều trị các tình trạng liên quan đến da, đặc biệt là hữu ích cho vết thương bỏng nhẹ (theo đánh giá 2005)

Do đó, dùng tinh dầu tràm trà kết hợp với dầu dẫn (ví dụ dầu dừa, dầu jojoba…) sẽ giúp làm dịu da và làm giảm cơn đau do những vết bỏng gây ra. Đặc biệt bạn nên lưu ý tuyệt đối không nên dùng loại tinh dầu này khi chưa được pha loãng để bôi trực tiếp lên da vì có thể gây nên tình trạng kích ứng và khiến vết bỏng trở nên tồi tệ hơn.

  • Tinh dầu khuynh diệp

Khá giống với hai loại bên trên, tinh dầu khuynh diệp hay còn gọi là tinh dầu bạch đàn cũng là một dược liệu để chữa bỏng tại nhà hiệu quả. Sử dụng tinh dầu này trên các vết bỏng nhẹ sẽ giúp giảm nhanh cảm giác nóng rát khó chịu. Đồng thời, chúng cũng giúp tránh nguy cơ nhiễm trùng nhờ đặc tính kháng khuẩn và chống viêm của loại tinh dầu này.

Với khả năng làm mát và kiểm soát cơn đau tức thì, tinh dầu bạc hà thực sự rất thích hợp để sử dụng trong trường hợp bị bỏng.

Tuy nhiên, vì nồng độ của loại tinh dầu này khá cao nên bạn cần pha loãng tinh dầu bạc hà với dầu nền hoặc gel nha đam theo tỷ lệ 1:3 (1 thìa gel và 3 giọt tinh dầu) để đảm bảo an toàn và mang lại hiệu quả tốt nhất.

Đối với phương pháp xử lý vết bỏng này, chúng ta sẽ có 2 cách áp dụng:

– Chườm tinh dầu lên vết bỏng: Cách này sẽ giúp làm dịu vết bỏng nhanh chóng, có thể áp dụng với trường hợp mới vừa bị bỏng. Cụ thể, cho khoảng 5 giọt tinh dầu vào 1 cốc nước, khuấy đều để chúng hòa trộn với nhau. Tiếp đó, sử dụng khăn sạch hoặc băng gạc sạch nhúng vào hỗn hợp và đắp lên vết bỏng. Lặp đi lặp lại nhiều lần cách này cho đến khi thấy vết bỏng dịu đi. Đặc biệt, nên thực hiện hằng ngày cho đến khi vết bỏng bắt đầu lành hẳn.

– Trộn với dầu nền hoặc dầu dưỡng ẩm: Hầu hết các loại tinh dầu trên đều đậm đặc và có nồng độ cao, nếu thoa trực tiếp lên da có thể làm tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn, thậm chí làm viêm nhiễm vết thương. Vì vậy, bạn nên trộn 5 giọt tinh dầu với 30 gam kem dưỡng ẩm hoặc 30 ml dầu nền để chữa lành vết bỏng.

Lưu ý, không áp dụng phương pháp này khi vết bỏng còn mới vì nó sẽ làm bít tắc vết thương và tạo điều kiện cho vi khuẩn tích tụ. Từ đó, vết bỏng có thể bị tổn thương nặng hơn. Ngược lại, áp dụng phương pháp này khi vết bỏng đã lành sẽ giúp giữ ẩm cho da và thúc đẩy quá trình phục hồi nhanh chóng hơn.

6. Cách chữa bỏng bằng mật ong

  • Với đặc tính làm dịu và chứa các thành phần kháng khuẩn, chống viêm hiệu quả, mật ong là một ứng cử viên sáng giá cho các cách chữa bỏng đơn giản và an toàn tại nhà.
  • Cách thực hiện: Dùng băng gạc tẩm mật ong sau đó đắp lên vết thương khoảng 3 đến 4 lần mỗi ngày. Có thể lúc đầu bạn sẽ cảm thấy hơi đau và khó chịu nhưng sẽ giảm dần và vết bỏng sẽ lên da non chỉ sau một thời gian ngắn.

C. Một số lưu ý khi chữa bỏng tại nhà

  • Chỉ nên áp dụng các phương pháp chữa bỏng tại nhà với với vết bỏng có đường kính nhỏ hơn 2,5cm và tình trạng bỏng ở cấp độ 1 và độ 2. Đối với vết bỏng nặng hoặc lớn, hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức.
  • Tránh để vết bỏng tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời bởi vùng da bị bỏng đã trở nên rất nhạy cảm và rất dễ bị viêm.
  • Không nên tác động đến chỗ da bị phồng rộp vì chỗ da bị tổn thương vỡ ra có thể gây nhiễm trùng nghiêm trọng cho da. 
  • Cần tránh các cách trị bỏng truyền tai nhau mà không an toàn như thoa kem đánh răng lên vùng bị bỏng, chữa bỏng bằng bơ hay dùng nước rửa chén,…v.v… 
  • Chú ý chế độ ăn uống để vết bỏng mau lành và không để lại thâm sẹo. 

– Cụ thể, bạn hãy uống nhiều nước hoặc đồ uống có chất điện giải như nước dừa để giúp bổ sung chất lỏng đã mất; ăn các loại trái cây và rau quả chứa nhiều vitamin c, giúp thúc đẩy sản xuất collagen và làm lành da; bổ sung các chất dinh dưỡng có lợi khác như kẽm, protein, các loại cá giàu omega-3 để giảm viêm,.. 

– Tránh xa các thực phẩm gây viêm bao gồm đường – thúc đẩy quá trình viêm trong cơ thể và phản tác dụng đối với việc chữa bệnh; Thực phẩm chế biến có chứa dầu hydro hóa, thúc đẩy quá trình viêm và giảm khả năng chữa lành của cơ thể bạn; Thực phẩm chế biến có thể chứa hóa chất, thuốc nhuộm và các chất phụ gia đáng ngờ khác có thể làm chậm quá trình lành vết thương.

Hy vọng kiến thức mà Honfarm tổng hợp bên trên sẽ giúp cho bạn biết thêm được các cách xử lý và chữa bỏng cấp độ nhẹ tại nhà đơn giản, hiệu quả mà không cần phải mất thời gian đến bệnh viện cũng như hạn chế tối đa tổn thương da do bỏng gây ra.

Chúc người thương luôn bình an và khỏe mạnh!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.