CHĂM SÓC SỨC KHỎE

Trà vả – thức uống đặc sản của người Huế

Không chỉ là một loại quả dân dã quen thuộc với người dân xứ Huế, trái vả còn tạo ra được rất nhiều món đặc sản thơm ngon và đem lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe. Trong đó, phải kể đến chính là trà vả – một thức uống lạ miệng được chế biến từ loại trái cây này.

A. Trái Vả là gì?

1. Đặc điểm, nguồn gốc

Huế không chỉ để lại ấn tượng trong lòng mỗi người về vẻ đẹp cổ kính mà còn nhờ  những món ngon nổi tiếng của vùng đất Cố đô. Khi đến Huế, bạn  không thể bỏ qua những món ăn như bún bò, cơm hến, bánh nậm, chè  heo quay Huế hay mè xửng. Ngoài ra, còn có một loại trái cây cực kỳ độc đáo nhưng cũng không kém phần ấn tượng đối với những ai đã từng đặt chân đến nơi đây, đó chính là trái vả.  

  • Theo đó, trái vả có vẻ ngoài nhìn giống quả sung nhưng kích thước lớn hơn, mọc thành từng chùm, vỏ xanh đều, cùi dày, vị ngọt và thơm.
  • Tên khoa học của trái vả là Ficus auriculata và có  nguồn gốc từ các nước ở Châu Á, Thái Lan, Lào, Campuchia, miền nam Trung Quốc và cả Việt Nam.
  • Ở Việt Nam, cây vả được trồng nhiều ở tỉnh Thừa Thiên-Huế và dễ dàng tìm thấy ở các bờ sông, bờ ao, giếng hay ngay cả trong vườn nhà, chùa chiền. Chúng phổ biến như vậy nhờ vào đặc tính rất dễ trồng, ít phân bón và không tốn nhiều công chăm sóc.
  • Gốc cây vả rất lớn, chiều cao trung bình từ 5 đến 10m, lá vả to như lá sen, tán rộng, cành tỏa bóng mát cả khu vườn. Hoa của loại cây này thường mọc ở gốc hoặc trên cành, khi già sẽ phát triển thành quả và có hình dáng gần giống với củ tỏi.  
  • Vả ra trái đều quanh năm, tuy nhiên mùa vả xum xuê nhất kéo dài từ tháng 12 năm trước đến tháng 7 năm sau. Đối với người dân xứ Huế, trái vả là một trong những đặc sản quý giá, tạo nên nhiều món ăn độc đáo, hấp dẫn được nhiều du khách yêu thích.

2. Các loại vả phổ biến 

Dựa theo màu sắc cũng như kết cấu, trái vả được chia thành 3 loại phổ biến:

  • Vả mật: khi chín có màu đỏ tía, có quả to gần bằng nắm tay. Ruột của loại vả này được chia làm 3 lớp rõ rệt, lớp ngoài cùng màu trắng, lớp giữa màu đỏ, trong cùng màu vàng với nhiều tua như bông. Loại vả này khi chín sẽ có một lớp mật sánh, màu vàng nâu như thạch, vị ngọt, nhiều nhựa và chát hơn so với loại vả muỗi.
  • Vả muỗi: đây là loại vả khi chín thường chứa nhiều muỗi bên trong. Vì vậy, người ta hay gọi là vả muỗi. 
  • Vả mâm xôi: Vì có cách mọc dưới gốc giống mâm xôi nên loại quả này  được người dân đặt tên là vả mâm xôi. Điểm đặc biệt của loại vả mâm xôi này là khi sống sẽ có vị chát và cứng, còn khi chín sẽ có vị ngọt như vả mật. Tuy nhiên, lá của vả mâm xôi sẽ nhỏ hơn, phần ngọn non có màu đỏ và phần chẻ ở thân ngắn hơn so với vả muỗi hay vả mật.

B. Lợi ích mà trái vả mang lại

Trái ngược với vẻ ngoài kém hấp dẫn, quả vả trong đông y lại mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe.

1. Hỗ trợ quá trình giảm cân

Trái vả rất giàu chất xơ và pectin, có tác dụng giúp cải thiện tiêu hóa, tối ưu hóa quá trình trao đổi chất và giảm cholesterol. Do đó, ăn 1-2 quả sung trước bữa ăn có thể giúp bạn giảm cảm giác thèm ăn và giảm lượng triglyceride trong máu. Từ đó hạn chế lượng calo nạp vào cơ thể, giúp cơ thể duy trì cân nặng lý tưởng. Đặc biệt nó giúp bảo vệ sức khỏe khỏi các bệnh tim mạch hay béo phì.

2. Ăn vả có thể giúp ổn định huyết áp, ngăn ngừa thiếu máu

Sử dụng trái vả còn giúp ổn định huyết áp và ngăn ngừa bệnh tim mạch nhờ hàm lượng omega 3, omega 6 và calo. Hơn nữa, quả vả còn chứa rất nhiều chất sắt giúp bổ sung các tế bào hồng cầu, ngăn ngừa tình trạng thiếu máu.

3. Hỗ trợ xương khớp

Ngoài ra, là một loại trái cây giàu canxi, magiê và vitamin K2, ăn quả vả có thể bảo vệ và củng cố xương, giúp ngăn ngừa loãng xương và chữa lành các chấn thương xương khớp. Ngoài ra, chúng còn có tác dụng duy trì mật độ xương.

4. Hệ tiêu hóa được cải thiện nhờ vị thuốc quý – trái vả

Ăn vả có thể giúp giảm táo bón và cải thiện hệ  tiêu hóa rất tốt do quả này chứa nhiều chất xơ. Tuy nhiên, bạn không nên quá lạm dụng trái vả vì điều này có thể dẫn đến tình trạng đi tiêu không kiểm soát và tiêu chảy.

5. Vả tốt cho thị lực

Ngoài những thành phần bổ dưỡng bên trên, vả cũng là nguồn vitamin A dồi dào nên sử dụng vả cũng là một cách duy trì và giúp ích cho đôi mắt của bạn. Đồng thời, vả còn giúp chống lại tình trạng thoái hóa điểm vàng (ARMD) nguy cơ gây ra mù lòa.

6. Trái vả có thể ngăn ngừa nguy cơ ung thư vú

Nhờ có Coumarin nên quả vả có tác dụng giảm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt. Cụ thể, ăn vả thường xuyên giúp ngăn ngừa ung thư vú tới 34% và một số loại ung thư khác như ung thư ruột kết ở cả hai giới.

7. Giúp ngừa mụn trứng cá

Vả có hàm lượng khoáng chất cao có tính kiềm nên cũng có tác dụng cân bằng độ pH trên da từ đó ngăn ngừa mụn trứng cá hiệu quả.

C. Trà vả – thức uống độc lạ đến từ đặc sản ẩm thực của người cố đô Huế

Do những công dụng bổ dưỡng cho sức khỏe và vị chan chát xen lẫn vị ngọt dịu, quả vả đã được chế biến thành nhiều món ăn đặc sản hấp dẫn như vả trộn nem, chả, tré, vả ngâm chua, vả hầm xương, giò lợn,… Đặc biệt, người Huế còn chế biến quả vả thành một thức uống vô cùng độc đáo, đó là trà vả. 

Cụ thể, để chế biến thành trà vả, trái vả phải trải qua những công đoạn cơ bản sau:

  • Đầu tiên là bước sơ chế: sau khi chọn lựa những trái vả đạt chất lượng đem rửa sạch nhiều lần với nước sẽ đem vả đi thái thành sợi nhỏ.
  • Tiếp theo là đem vả tươi đã cắt sợi đi phơi dưới nắng và dùng lưới che lại để tránh côn trùng, bụi, rác từ không khí dính vào khiến trả vả bị mất ngon.
  • Cuối cùng đem nguyên liệu được đem sao nhằm tạo độ vàng đẹp, tăng vị thơm và tính dược liệu của vả.

Xem thêm tại:10 Công dụng tuyệt vời của Trà lá Vối cho sức khỏe

Đặc biệt, trà vả không dùng hương liệu, phụ gia, chất bảo quản (có thể uống kèm với đường phèn, đường cát) và bạn cũng có thể ăn được cả xác trà khi thưởng thức.

D. Ai không nên sử dụng trà vả, trái vả

Trà vả nói riêng, trái vả nói chung là thực phẩm rất tốt cho trong đông y, trị các bệnh táo bón, bệnh dạ dày, mụn nhọt, làm giảm nguy cơ gây bệnh tim mạch; ổn định đường huyết,..v.v.. nhưng lại chống chỉ định với những người huyết áp thấp, người bị dị ứng với mủ cao su tự nhiên, mắc các bệnh về gan, người bị bệnh gout, hoặc đang sử dụng thuốc chống đông máu hay chuẩn bị phẫu thuật.

Ngoài ra, trẻ em cũng không nên sử dụng quá nhiều trái vả và trà vả này vì chúng có chứa một lượng lớn đường nên khi ăn sẽ dễ gây tiêu chảy và sâu răng cho trẻ.

Thông qua bài viết này, Honfarm đã giới thiệu đến bạn thêm một loại thức uống mới và công dụng tuyệt vời của trái vả cho sức khỏe con người. Nếu như một lần nào đó bạn được đến Huế, hãy một lần thử qua trà vả – đặc sản độc lạ của người cố đô bạn nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *