NHÀ CỬA - ĐỜI SỐNG

Lễ hội chùa Hương – Tinh hoa văn hóa Việt

Hàng năm, mỗi độ xuân về hoa mơ nở trắng núi rừng Hương Sơn, hàng triệu phật tử cùng dòng người từ khắp 4 phương lại nô nức kéo nhau về lễ hội chùa Hương. Tham gia trẩy hội chùa Hương, cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, đất nước thái bình, may mắn, tốt và tài lộc cho bản thân và gia đình. Vậy Lễ hội chùa Hương diễn ra ở đâu, có nguồn gốc và ý nghĩa như thế nào? Hãy cùng Hon Farm tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé!

A. Lễ hội chùa Hương thưởng tổ chức ở đâu?

Lễ hội chùa Hương là một trong các lễ hội lớn ở Việt Nam, được tổ chức tại khu thắng cảnh chùa Hương nằm ở xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, Hà Nội. Nơi đây là cả một quần thể văn hóa – tôn giáo gồm hàng chục ngôi chùa thờ Phật, vài ngôi đền thờ thần các ngôi đình, thờ tín ngưỡng nông nghiệp. Trung tâm của cụm đền chùa tại vùng này chính là chùa Hương nằm trong động Hương Tích hay còn gọi là chùa Trong. Và đây cũng là một lễ hội lớn được tổ chức hàng năm, thu hút đông đảo các Phật tử trên cả nước tham gia hành hương. 

B. Nguồn gốc và ý nghĩa của lễ hội chùa Hương

1. Nguồn gốc của lễ hội chùa Hương

  • Nhắc đến chùa Hương là người ta  nhớ tới tín ngưỡng thờ chúa Ba. Theo truyền thuyết dân gian kể lại, công chúa Diệu Thiện (Chúa Ba ứng thân của Bồ Tát Quán Thế Âm) đã tới vùng núi Hương Sơn tu hành 9 năm sau đó đắc đạo thành Phật đi cứu độ chúng sinh (ngày 19 tháng 2 Âm lịch). Đây cũng là thời điểm giữa mùa xuân đến trăm hoa đua nở, cây cối xanh tươi, không khí trong lành. 
  • Động Hương Tích là nơi được Chúa Trịnh ca ngợi là “Nam Thiên Đệ Nhất Động”. Vì động Hương Tích thờ Phật Quan Thế Âm, chỗ dựa lòng dân để cầu an và tốt lành. Có thể nói, chúa Trịnh Sâm đã đưa động Hương Tích trở thành một di sản vật thể lớn. Ông cũng đặt nền móng cho sự phát triển lễ hội chùa Hương cho tới hiện tại.  Từ đó trở đi, mỗi năm khi xuân về, du khách thập phương về trẩy hội ngày càng đông. Đến năm 1896, du lịch chùa Hương mới đi vào quy củ như một lễ hội thực sự.

2. Ý nghĩa

Lễ hội chùa Hương chứa đựng giá trị truyền thống và hào sảng của cả đất nước, nơi địa phương, chốn chùa chiền linh thiêng. Trẩy hội chùa Hương không chỉ dừng ở chốn Phật đài, bầu trời cảnh tiên mà còn là sự hòa quyện giữa con người ở mọi chốn cùng nhau hẹn đến một điểm, một nét đẹp đoàn kết của dân tộc. Bên cạnh đó, lễ hội chùa Hương là hành động giải tỏa hòa hợp giữa thực và mơ, tiên và tục. Thực là nền tảng, mơ là uất vọng trên cái nền mùa xuân tươi sáng mà con người Việt Nam chất phác, nhân ái thuở xưa cảm nhận hành động và trao truyền.

C. Lễ hội chùa Hương bắt đầu vào khi nào? 

Vào dịp dầu mùa xuân, chùa Hương là điểm du lịch tâm linh hấp dẫn ở miền Bắc. Lễ hội chùa Hương kéo dài từ tháng 1 đến tháng 3 Âm lịch thu hút phật tử và khách du lịch từ khắp nơi. Khai hội chính thức bắt đầu vào mùng 6 tháng Giêng, ngày mở cửa rừng của người dân. Lễ hội kéo dài đến hết tháng 3 Âm lịch nhưng cao điểm là từ rằm tháng Giêng đến 18 tháng 2 Âm lịch. Trong đó, riêng mùng 5 có khoảng hơn 4000 khách từ mọi miền đất nước.

Các nghi thức trong lễ hội chùa Hương

  • Phần lễ

Lễ hội chùa Hương bắt đầu từ mùng 6 Giêng với Lễ khai sơn (mở cửa rừng) của địa phương. Nghi lễ mở cửa rừng” hàm ý chứa nghĩa mới- mở của chùa – khai lễ. Lễ dâng hương có hương, hoa, đèn, nến, hoa quả, đồ chay. Khi cúng, hai tăng ni mặc áo cà sa mang đồ lễ chạy đàn rồi tiến cúng lên bàn thờ. Trong khi dâng đàn, hai vị tăng múa những động tác kỳ lạ vô cùng duyên dáng và đẹp mắt. Ở sảnh ngoài lại thờ các vị sơn thần với đủ màu sắc phong phú, đa dạng của đạo giáo.

Phần lễ thể hiện niềm tin về một tôn giáo chung ở Việt Nam, sự sùng bái tự nhiên của mỗi Phật tử và du khách về Đạo giáo, Phật giáo và Nho giáo.

Xem thêm tại: Tết Đoan Ngọ – những phong tục trong ngày Tết cổ truyền Việt Nam

  • Phần hội

– Xong phần lễ, đến phần hội còn có rất nhiều những trò chơi ăn hóa, lễ hội nơi đây. Lễ hội chùa Hương là nơi hội tụ của các hoạt động văn hóa dân tộc đặc sắc như chèo thuyền, leo núi và hát chèo, hát chầu văn, v.v. 

– Mỗi mùa lễ hội tới, hàng trăm con thuyền tấp nập ra vào động Hương Tích. Nét độc đáo của hội chùa Hương là thú vui ngồi thuyền thưởng cảnh lạc vào non tiên cõi Phật. Chính vì vậy, nhắc đến chùa Hương là nhắc đến con đò – một loại hình thuyền của cư dân Việt từ hồng hoang. Và đến nay, ngày hội du thuyền ở chùa Hương luôn tạo cảm hứng gợi nhớ cội nguồn cho người đi hội. 

– Rời thuyền, con người bắt đầu hành trình mới lên sườn đồi núi tiên lãng đậm chất chùa chiền – hành trình leo núi. Ngoài ra, hình thức hát chèo đò được thực hiện ở bất cứ nơi nào như sân chùa, nhà tổ.

D. Một số lưu ý khi đi lễ hội chùa Hương

Du lịch chùa Hương vào dịp đầu xuân năm mới là hoạt  động thu hút rất nhiều du khách trong và ngoài nước. Tuy nhiên, để có một hành trình an toàn và nhiều niềm vui thì bạn nên chú ý một số điều sau: 

  • Nên chuẩn bị đầy đủ tư trang, lễ vật tại nhà: Nhiều người thường không để ý đến vấn đề này thường không sắm sẵn lễ mang đi. Vì vậy, thường hay bị “chặt chém” nếu mua lễ tại hội.
  • Bảo quản tư trang: Mùa lễ hội luôn đông đúc, tấp nập khó tránh kẻ gian lợi dụng thời cơ.
  • Trang phục gọn gàng, lịch sự: Nhắc đến lễ hội chùa Hương là nhắc đến các hoạt động tâm linh, lễ bái ngoài trẩy hội. Vì vậy, khi đến đây, bạn nên lựa chọn trang phục gọn gàng, lịch sự, tránh ăn mặc hở hang. Nên chọn quần áo tối màu, có cổ và tránh đi giày cao gót.
  • Giữ gìn vệ sinh môi trường: Luôn vứt rác đúng nơi quy định và giữ gìn vệ sinh chung trong suốt chuyến vãn cảnh chùa Hương. Tuyệt đối không vứt tiền lẻ xuống từ cáp treo, vì như vậy cực kì lãng phí. Không những ô uế môi trường mà người chùa cũng khó đi thu gom tiền nơi địa hình hiểm trở.

– Lễ hội Chùa Hương là một trong những nét đẹp văn hóa từ bao đời nay của cha ông ta, mỗi thế hệ người trẻ phải ngày càng nâng cao nhận thức, hiểu biết của bản thân và giữ gin thật tốt giá trị văn hóa tinh thần này của chính dân tộc mình.

Hy vọng những thông tin ở bài viết trên giúp quý vị hiểu rõ được nguồn gốc, ý nghĩa của lễ hội chùa Hương và có thể chuẩn bị cho chuyến du xuân chùa Hương dịp đầu năm. Từ đó thêm trân trọng những giá trị truyền thống tốt đẹp lâu đời của đất nước.  Chúc bạn một ngày tốt lành!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.